واژه‌های تخصصی در دنیای لگو

در طول سال‌ها، جامعه‌ی طرفداران لگو برای توصیف نوع مدل، کیفیت تجربه‌ی ساخت، ارزش نمایشی، شیوه‌ی شخصی‌سازی و حتی جایگاه مینی‌فیگورها، واژگان خاصی را پدید آورده‌‌اند. آشنایی با اصطلاحات دنیای لگو از آن جهت مهم است که بسیاری از این واژه‌ها در شبکه‌های اجتماعی، فروم‌ها و سایت‌های تخصصی لگو به کار می‌روند و دانستن آن‌ها به شما کمک می‌کند، متون تخصصی نقد‌ها و بررسی‌ها را بهتر متوجه شوید. از سوی دیگر این واژه‌ها، به طور گسترده در میان لگوفن‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند و شناخت آن‌ها، ارتباط شما را با جامعه‌ی تخصصی طرفداران لگو، عمیق‌تر می‌کند.

در این مقاله از بلاگ دوزشاپ، سراغ واژه‌هایی می‌رویم که بیشتر هنگام بررسی محصولات لگو به کار می‌روند. واژه‌هایی که در متون تخصصی، برای توصیف یک ست لگو استفاده می‌شوند.

پیشنهاد مطالعه: قسمت اول مقاله‌ی اصطلاحات لگو

Display Model (مدل نمایشی)

اصطلاح Display Model به مدل‌هایی اشاره می‌کند که ویژگی‌های نمایشی آن‌ها بارز‌تر است. عرضه‌ی محصولات لگو برای گروه سنی بزرگسال، این اصطلاح را یه یکی از پرکاربرد‌ترین اصطلاحات دنیای لگو تبدیل کرده است. دیسپلی مدل‌ها معمولاً روی ظاهر نهایی، جزئیات ظاهری، تناسب فرم و حضور بصری تمرکز دارند. بسیاری از دیسپلی مدل‌های لگو به عنوان المان‌های دکوری در دکوراسیون داخلی خانه یا محل کار مورد استفاده قرار می‌گیرند.

سری‌هایی مانند بوتانیکال کالکشن (گل‌های لگو)، سری آیکانز و آرکیتکچر یا بعضی از ست‌های سری استار وارز و لگو هری پاتر، در این دسته قرار می‌گیرند.

Playset (مدل بازی محور)

مدل‌های بازی محور یا Playsetها به ست‌هایی گفته می‌شود که با محوریت بازی طراحی شده‌اند. این مدل‌ها معمولاً فضاهای قابل دسترس‌تر، مینی‌فیگورهای متعدد، بخش‌های بازشونده، جزئیات تعاملی و سناریوهای بیشتری برای بازی دارند. در چنین ست‌هایی، کاربر فقط با یک مدل نمایشی روبه‌رو نیست، بلکه می‌تواند با شخصیت‌ها، وسایل و بخش‌های مختلف آن تعامل داشته باشد.

در سری‌های فرندز، لگو سیتی و دوپلو، اغلب ست‌ها Playset محسوب می‌شوند. وقتی کسی می‌گوید یک ست Playset است، در واقع تأکید می‌کند که آن مدل برای تجربه‌ی بازی فعال و تکرارشونده ارزش بالایی دارد.

Display Value (ارزش نمایشی)

Display Value به ارزش نمایشی یک مدل اشاره می‌کند. این اصطلاح نشان می‌دهد که یک ست پس از پایان ساخت، چقدر روی شلف یا در ویترین‌های دکوری چشمگیر به نظر می‌رسد. طرفداران لگو هنگام صحبت درباره‌ی Display Value معمولاً به عواملی مثل ترکیب رنگ، ابعاد، تناسب فرم، جزئیات ظاهری، پایه‌ی نمایش و تاثیر بصری مدل از فاصله‌ی نزدیک و دور توجه می‌کنند.

ممکن است یک ست تجربه‌ی ساخت متوسطی داشته باشد اما Display Value بالایی ارائه دهد. برعکس، بعضی مدل‌ها فرایند ساخت جذابی دارند اما در پایان حضور بصری خیلی قدرتمندی روی شلف ایجاد نمی‌کنند. به همین دلیل این اصطلاح در بررسی ست‌های بزرگسالان و مدل‌های کلکسیونی اهمیت زیادی پیدا می‌کند.

اگرچه این پارامتر طبیعتا بیشتر برای دیسپلی مدل‌ها تعریف می‌شود اما مفهوم ارزش نمایشی یا Display Value با کاربرد یک ست به عنوان پلی ست یا دیسپلی مدل متفاوت است.

Build Experience (تجربه‌ی ساخت)

اصطلاح Build Experience به تجربه‌ای اشاره می‌کند که کاربر در طول فرایند ساخت یک ست به دست می‌آورد. این مفهوم فقط به تعداد قطعات مربوط نمی‌شود. طرفداران لگو هنگام ارزیابی تجربه‌ی ساخت به عواملی مثل تنوع مراحل ساخت، ریتم مونتاژ، تکراری نبودن بخش‌ها، استفاده از تکنیک‌های جالب و حس پیشرفت مدل در طول ساخت توجه می‌کنند.

اصطلاحاتی مانند ساخت لذت‌بخش (Satisfying Build) و ساخت چالش برانگیز (Challenging Build) و برخی واژه‌های دیگر در اصطلاحات دنیای لگو، برای توصیف Build Experience به‌کار می‌روند. بسیاری از طرفداران لگو با استفاده از این واژه‌ها حس خود از ساخت یک ست لگو را بیان می‌کنند و با بقیه به اشتراک می‌گذارند.

Satisfying Build (ساخت لذت‌بخش)

شاید بهتر بود اصلاح Satisfying Build را ساخت رضایت بخش یا چیز دیگری ترجمه می‌کردم. چرا که ساخت لگو صرفنظر از نوع تجربه‌ای که کاربر کسب می‌کند، معمولا لذت‌بخش است. اما این اصطلاح در متون فارسی به ساخت لذت‌بخش شهرت دارد و من هم ترجمه‌ی خیلی بهتری برایش پیدا نکردم. حتی عبارت ساخت رضایت بخش هم به طور صد در صدی مفهوم Satisfying Build را منتقل نمی‌کند.

هدف از این اصطلاحات انتقال نوع تجربه است تا افراد بر اساس سلیقه‌ی خود انتخاب مناسب‌تری داشته باشند.به همین خاطر من هم ضمن استفاده از ترجمه‌ی ساخت لذت‌بخش برای Satisfying Build، به ذکر این توضیح بسنده می‌کنم که معمولا ست‌هایی با پیچیدگی کمتر، تنوع رنگی بیشتر، و مراحل متنوع‌تر، تجربه‌ی ساخت لذت‌بخش‌تری دارند.

اصطلاح ساخت لذت‌بخش، یکی از پرکاربردترین اصطلاحات دنیای لگو به خصوص در متون بررسی ست‌های لگو است. اگرچه ممکن است در بسیاری از متون فارسی، بلاگ‌ها یا شبکه‌های اجتماعی فروشگاه‌های لگو در ایران، اصصلاح ساخت لذت‌بخش را برای همه‌‌ی ست‌های لگو ببینید، اما واقعیت این است که همیشه و برای همه‌ی ست‌های لگو مفهوم Satisfying Build به کار نمی‌رود. مضاف بر این، این پارامتر را نمی‌توان با یک عدد اندازه‌گیری یا گزارش کرد. به عبارت دیگر، وقتی کاربری فرایند ساخت یک ست لگو را Satisfying Build گزارش می‌کند، در واقع حس خودش را بیان کرده است. هنگامی که کاربران بیشتری این ویژگی را انعکاس دهند، می‌توان گفت، ساخت این ست برای اکثر کاربران رضایت‌بخش یا لذت‌بخش است.

Challenging Build (ساخت چالش برانگیز)

در نقطه‌ی مقابل Satisfying Build، اصطلاح Challenging Build قرار می‌گیرد که به تجربه‌ی ساخت چالش برانگیز اشاره می‌کند. این مفهوم زمانی به‌کار می‌رود که ساخت یک ست لگو، تمرکز، دقت و حوصله‌ی بیشتری نیاز داشته باشد. معمولاً ست‌هایی با تعداد قطعات بالا، مراحل طولانی‌تر، یا شامل بخش‌هایی با مونتاژ ظریف‌تر، در این دسته قرار می‌گیرند.

البته Challenging Build لزوماً به معنای تجربه‌ای خسته‌کننده یا ناخوشایند نیست. در بسیاری از بررسی‌ها و متون تخصصی مرتبط با ست‌های لگو از عبارت “Challenging but Rewarding Build” استفاده می‌کنند تا نشان دهند که اگرچه مسیر ساخت ممکن است دشوار باشد، اما نتیجه‌ی نهایی و حس رسیدن به مدل کامل، ارزش این تلاش را دارد. به همین دلیل، وقتی کاربران تجریه‌ی ساخت یک ست را چالش برانگیز توصیف می‌کنند، معمولاً می‌خواهند نشان دهند که این مدل بیشتر برای افرادی مناسب است که از چالش‌های ساخت، دقت در جزئیات و رسیدن به یک نتیجه‌ی چشمگیر لذت می‌برند.

Printed Parts (قطعات چاپی)

قطعات چاپی (Printed Parts) به قطعاتی گفته می‌شود که طرح، نوشته، نشان یا جزئیات گرافیکی آن‌ها به‌صورت مستقیم روی قطعه چاپ شده است. لگو از دو روش استیکر (برچسب) و چاپ برای ایجاد‌ طرح‌ یا نوشته روی قطعات استفاده می‌کند. چسباندن استیکر‌ها در حین فرایند ساخت توسط کاربر انجام می‌شود. اما قطعات چاپی طی فرآیندی در کارخانه‌های لگو صورت می‌گیرد.

به فرآیند‌های بعد از تولید قطعات لگو، اصطلاحا Post-Processing می‌گویند. چاپ روی قطعات لگو هم بخشی از فرایند Post-Processing محسوب می‌شود، چون پس از قالب‌گیری اولیه انجام می‌شود و با افزودن جزئیات گرافیکی، ظاهر نهایی قطعه را کامل می‌کند.

به صورت سنتی در میان طرفداران لگو قطعات چاپی (Printed Parts) ارزشمندترند. برخی از قطعات چاپی، به طور اختصاصی برای یک ست یا مینی فیگور تولید می‌شوند و طبیعتا ارزش بیشتری هم دارند. قطعات چاپی به دلیل طولانی‌تر بون فرایند تولیدشان، خاص و اختصاصی بودن و ماندگاری و کیفیت بیشتر نسبت استیکر‌ها، ارزش بیشتری دارند و وجودشان در یک ست یا مینی فیگور به آن محصول ارزش مضاعف می‌دهد.

Exclusive Minifigure (مینی‌فیگور اختصاصی)

اصطلاح مینی‌فیگور اختصاصی (Exclusive Minifigure) معمولا در مورد مینی‌فیگور یک ست به کار می‌رود. وقتی این اصطلاح به کار می‌رود، یعنی این ست حاوی یک یا چند مینی‌فیگور است که فقط در در همان ست عرضه شده‌اند و هیچ ست دیگری آن مینی‌فیگور(ها) را ندارد و به‌صورت جدا هم قابل خرید نیست.

این موضوع برای بسیاری از کلکسیونرها اهمیت زیادی دارد. به عبارت دیگر عرضه‌ی اختصاصی مینی‌فیگور در ست‌های لگو یک نوع از محدودیت را شامل می‌شود که برای بسیاری از افراد جذاب است. گاهی بعضی از خریداران، یک ست را می‌خرند، تا به مینی‌فیگورهای آن دسترسی داشته باشند. و حتی در برخی موارد، ارزش قیمتی مجموع مینی‌فیگورهای اختصاصی یک ست، در بازار ثانویه، بیشتر از ریتیل پرایس همان ست می‌شود.

البته من پیشنهاد می‌کنم، خرید ست‌های لگو را از نظر ویژگی‌ها و جذابیت‌ها بررسی کنید و صرف حضور مینی‌فیگورهای اختصاصی در یک ست را ملاک خرید لگو قرار ندهید.

Custom Minifigure (مینی‌فیگور شخصی‌سازی شده)

در قسمت اول مقاله‌ی اصطلاحات لگو، توضیح دادم که قطعات لگو را از طریق سرویس Pick a brick لگو می‌توانید بخرید. بسیاری از طرفداران لگو با همین امکان، قطعات مختلف مینی‌فیگورهای لگو شامل پاها، میان‌تنه، سر، مو یا کلاه و اکسسوری‌ها را می‌خرند و مینی‌فیگورهای شخصی‌ می‌سازند.

طرفداران لگو معمولاً از Custom Minifigure برای بازآفرینی شخصیت‌هایی استفاده می‌کنند که لگو نسخه‌ی رسمی آن‌ها را تولید نکرده است. البته باید میان Custom Minifigure و مینی‌فیگور رسمی لگو تفاوت قائل شد، چون هر دو از نظر جایگاه کلکسیونی و ارزش بازار یکسان نیستند.

MOD (Modification)

MOD مخفف Modification است و به تغییر دادن یک ست رسمی لگو اشاره می‌کند. وقتی یک کاربر یک مدل رسمی را می‌گیرد و بخشی از آن را به سلیقه‌ی خودش تغییر می‌دهد، در واقع یک MOD انجام می‌دهد. این تغییر می‌تواند کوچک باشد، مثل اصلاح یک بخش ساده، یا گسترده باشد، مثل بازطراحی کامل نمای بیرونی، فضای داخلی یا امکانات مدل.

MOD با MOC تفاوت دارد. در MOC سازنده از ابتدا یک مدل تازه می‌سازد، اما در MOD او یک ست موجود را مبنا قرار می‌دهد و آن را توسعه می‌دهد یا اصلاح می‌کند. بسیاری از طرفداران لگو از MOD برای تغییر ظاهر یک ست، افزایش جزئیات، یا شخصی‌سازی استفاده می‌کنند.

Alternate Build (ساخت جایگزین)

Alternate Build به مدلی گفته می‌شود که سازنده آن را با استفاده از قطعات یک ست مشخص، اما در قالب طرحی متفاوت می‌سازد. در این حالت کاربر از قطعات موجود در جعبه‌ی یک ست استفاده می‌کند، تا چیز دیگری بسازد. ساخت جایگزین ممکن است با قطعات موجود در جعبه‌ی یک ست لگو، رخ دهد، یا با استفاده از ترکیب قطعات بیش از یک ست.

لگو برخی نقشه‌های ساخت جایگزین را در قالب اینسایدرز ریواردز (هدایای باشگاه مشتریان) منتشر می‌کند. همچنین بسیاری از طراحان مستقل، در فروم‌ها و سایت‌های تخصصی مرتبط با لگو نقشه‌های خودشان برای ساخت جایگزین را به اشتراک می‌گذارند. این نقشه‌ها ممکن است فروشی یا رایگان باشند.

Part-Out (پارت اوت کردن)

Part-Out یا پارت اوت کردن به فرایندی گفته می‌شود که در آن کاربر یک ست لگو را به چشم منبع قطعه نگاه می‌کند، نه فقط یک مدل کامل. در این رویکرد، فرد ست را باز می‌کند و قطعات آن را به‌صورت جداگانه برای ساخت MOC، انجام MOD یا تکمیل موجودی شخصی خود استفاده می‌کند. این اصطلاح در میان سایر اصطلاحات دنیای لگو تخصصی‌تر است و بیشتر توسط کاربران حرفه‌ای استفاده می‌شود.

پارت اوت کردن در میان کسانی که پروژه‌های شخصی می‌سازند یا به دنبال قطعات خاص هستند بسیار رایج است. بعضی کاربران حتی پیش از خرید یک ست بررسی می‌کنند که آیا قطعات داخل آن برای پروژه‌های دیگرشان مفید است یا نه. پارت اوت کردن یک ست، به این دلیل برای بسیاری از کاربران جذابیت دارد که خرید قطعات موجود در یک ست، به صورت جداگانه هزینه‌ی بیشتری دارد. دلیل این رخداد، سیاست لگو در فروش قطعات است. به عبارت دیگر، به فرض موجود بودن همه‌ی قطعات یک ست در سرویس Pick a brick لگو، خرید آن ست، نسبت به خرید جداگانه‌ی قطعات آن به صرفه‌تر است.

جمع بندی

در قسمت اول با بخشی از اصطلاحات دنیای لگو آشنا شدیم و در این بخش سراغ مفاهیمی رفتیم که بیشتر در بررسی ست‌ها، توصیف تجربه‌ی ساخت، ارزیابی ارزش نمایشی و صحبت درباره‌ی مینی‌فیگورها به کار می‌آیند. اصطلاحاتی مانند Display Model، Playset، Build Experience یا MOD فقط چند واژه‌ی تخصصی نیستند، بلکه به شما کمک می‌کنند مدل‌ها را دقیق‌تر ببینید و تفاوت آن‌ها را بهتر درک کنید.

بسیاری از بلاگرها و منتقدان لگو در متون تخصصی بررسی ست‌های لگو از این اصطلاحات استفاده می‌کنند. هرچه بیشتر با این اصطلاحات لگو آشنا شوید، خواندن نقدها و مقالات تخصصی برای شما ساده‌تر می‌شود و هنگام انتخاب یا خرید لگو نیز تصمیم دقیق‌تری می‌گیرید. دنیای لگو زبان تخصصی خودش را دارد و شناخت این زبان، لذت حضور در جامعه‌ی طرفداران لگو را بیشتر می‌کند.

اگر زمانی تصمیم گرفتید از مطالب این مقاله استفاده کنید، به یاد داشته باشید که ذکر منبع، لطف نیست، بلکه یک اصل حرفه‌ای و حداقل وظیفه‌ی اخلاقی در استفاده از محتواست.